Elektroterapia: wskazania i zastosowanie
Elektroterapia jest jedną z metod fizykoterapii wykorzystywaną w rehabilitacji. Polega na oddziaływaniu na organizm za pomocą odpowiednio dobranych prądów elektrycznych. W zależności od rodzaju zabiegu można uzyskać między innymi działanie przeciwbólowe, pobudzające mięśnie do pracy czy wpływające na napięcie mięśniowe.
Zabieg powinien być dobrany do konkretnego problemu oraz stanu pacjenta. Znaczenie ma między innymi rodzaj zastosowanego prądu, jego częstotliwość, natężenie i czas trwania zabiegu.
Kiedy stosuje się elektroterapię?
Elektroterapia znajduje zastosowanie przede wszystkim jako element rehabilitacji osób z dolegliwościami bólowymi, problemami mięśniowymi i ograniczoną sprawnością po urazach. Może być stosowana zarówno przy niektórych dolegliwościach przewlekłych, jak i podczas powrotu do sprawności po przebytych urazach czy zabiegach.
Do często wymienianych wskazań należą:
- bóle kręgosłupa,
- bóle mięśni i stawów,
- nerwobóle,
- zwiększone napięcie mięśniowe,
- osłabienie mięśni,
- ograniczenie sprawności po urazach,
- rekonwalescencja po niektórych zabiegach operacyjnych,
- wybrane problemy związane z krążeniem obwodowym.
Nie każda forma elektroterapii będzie odpowiednia przy każdym z tych problemów. Poszczególne zabiegi różnią się sposobem działania, dlatego rodzaj prądu powinien zostać dobrany do celu terapii.
Elektroterapia w leczeniu bólu
Jednym z częstszych zastosowań elektroterapii jest wspomaganie leczenia dolegliwości bólowych. W tym celu wykorzystuje się między innymi prądy TENS, które oddziałują na nerwy odpowiedzialne za przewodzenie bodźców czuciowych.
TENS może być stosowany przy wybranych bólach przewlekłych i ostrych. Jego działanie ma przede wszystkim zmniejszać odczuwanie bólu, dzięki czemu metoda może stanowić uzupełnienie innych elementów rehabilitacji.
Warto jednak pamiętać, że złagodzenie bólu nie zawsze oznacza usunięcie jego przyczyny. Jeżeli dolegliwości wynikają na przykład z urazu, przeciążenia czy choroby, konieczne może być również odpowiednie leczenie i rehabilitacja.
Elektrostymulacja mięśni
Innym zastosowaniem elektroterapii jest pobudzanie mięśni za pomocą impulsów elektrycznych. Przykładowo, elektrostymulacja mięśni brzucha powoduje ich kontrolowane skurcze, co może być wykorzystywane między innymi w przypadku osłabienia mięśni.
Tego rodzaju zabiegi mogą znaleźć zastosowanie podczas rehabilitacji po urazach i operacjach, kiedy aktywność ruchowa jest ograniczona. Odpowiednio dobrana elektrostymulacja może wspomagać utrzymanie lub odzyskiwanie aktywności mięśniowej.
Nie zastępuje ona jednak normalnego ruchu i ćwiczeń. W wielu przypadkach stanowi raczej jeden z elementów szerszego programu rehabilitacyjnego.
Elektroterapia a napięcie mięśni
Niektóre zabiegi z wykorzystaniem prądu mogą być stosowane również w przypadku nadmiernego napięcia mięśniowego. Odpowiednio dobrane parametry mogą wpływać na pracę mięśni i zmniejszać ich napięcie.
Takie zastosowanie może mieć znaczenie między innymi przy dolegliwościach związanych z przeciążeniem układu ruchu. Przed rozpoczęciem terapii konieczne jest jednak ustalenie przyczyny problemu, ponieważ samo zmniejszenie napięcia mięśniowego nie zawsze rozwiązuje jego źródło.
Elektroterapia w rehabilitacji po urazach
Elektroterapia może być wykorzystywana jako uzupełnienie rehabilitacji po różnego rodzaju urazach. W zależności od potrzeb zabieg może być ukierunkowany na zmniejszenie bólu, pobudzenie mięśni lub wsparcie odzyskiwania sprawności.
Wprowadzenie poszczególnych metod zależy od rodzaju urazu i etapu rehabilitacji. Nie każdy zabieg można zastosować bezpośrednio po kontuzji czy operacji, dlatego plan terapii powinien zostać ustalony przez specjalistę.
Czy elektroterapia jest dla każdego?
Nie. Istnieją przeciwwskazania do stosowania poszczególnych form elektroterapii, dlatego przed zabiegiem należy poinformować fizjoterapeutę o swoim stanie zdrowia, przyjmowanych lekach i wszelkich istotnych okolicznościach.
Szczególnej ostrożności wymagają między innymi osoby z niektórymi implantowanymi urządzeniami elektronicznymi, zaburzeniami czucia czy określonymi chorobami. Przeciwwskazania mogą różnić się zależnie od rodzaju zastosowanego prądu.
W każdym razie elektroterapia jest metodą stosowaną w fizykoterapii przede wszystkim jako uzupełnienie rehabilitacji. Może być wykorzystywana między innymi przy wybranych dolegliwościach bólowych, osłabieniu mięśni, zwiększonym napięciu mięśniowym oraz podczas powrotu do sprawności po urazach.
O skuteczności zabiegu decyduje między innymi właściwy dobór metody i parametrów do konkretnego problemu. Elektroterapia nie powinna być stosowana według jednego schematu u wszystkich pacjentów – plan zabiegów warto ustalić po ocenie stanu zdrowia i uwzględnieniu ewentualnych przeciwwskazań.
